Η Αρεόπολη είναι η καρδιά της Μάνης και η πρωτεύουσα του Δήμου Οιτύλου. Αν και η ύπαρξη της μαρτυρείται από τα μεσαιωνικά χρόνια, αναδείχθηκε σε σημαντικό κέντρο στη διάρκεια των τριών τελευταίων αιώνων, με την αύξηση του εμπορίου και κάτω από την ηγεσία των Μαυρομιχαλαίων. Από το 1836 ορίστηκε πρωτεύουσα διοικητικής περιφέρειας της Μέσα Μάνης. Ξεχωρίζουν έργα γοήτρου των Μαυρομιχαλαίων, όπως οι εκκλησίες του ΄Αϊ-Γάννη (αρχές 18ου αι.), των Ταξιαρχών (ανακαίνιση 1798) και επιβλητικές κατοικίες όπως το τειχισμένο συγκρότημα του Στυλιανού Μαυρομιχάλη, το σπίτι του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη, το πυργόσπιτο του Καπετανάκου. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι και το συγκρότημα του μάστορα Λυκούργου Μπαρελάκου. Το όνομά της το πήρε η Αρεόπολη από τον θεό του πολέμου ΄Αρη, ή κατ΄άλλους επειδή είναι εκτεθειμένη στους δυνατούς ανέμους. Το παλιό της όνομα μέχρι το 1836 ήταν Τσίμοβα.

Μετα το γραφικό λιμανάκι του Γερολιμένα και το χωριό ΄Αλικα δεσπόζει το χωριό Βάθεια σε στρατηγική θέση στην κορυφή ενός λόφου, ενώ γύρω εκτείνονται τα ερείπια από παλαιότερους συνοικισμούς. Το κτιριακό σύνολο με τα περίπου 70 σπίτια και πυργόσπιτα διασταυρωνόταν στους μαχαλάδες τεσσάρων γενιών Μανιατών.

Στη θέση Καπί στον σημερινό μικρό παραθαλάσσιο οικισμό Κάτω Βάθεια ατενίστε τη συγκλονιστική θέα της γνωστής Βάθειας.

Στο Βαθύ θα συναντήσετε μία από τις μεγαλύτερες και ωραιότερες παραλίες της περιοχής. Στο χωριό Αγερανός θα δείτε αξιοθαύμαστα πυργόσπιτια, δείγμα της αρχιτεκτονικής του τόπου. Η αμμουδερή παραλία βρίσκεται σε καταπράσινο περιβάλλον που διαρρέεται από ένα μικρό ποταμάκι. Μπορείτε να κάνετε θαλάσσια σπορ και να απολαύσετε το φαγητό σας στα γραφικά ταβερνάκια.

Ο Γερολιμένας είναι ένα μικρό ψαροχώρι. Στον όρμο του εκβάλλουν υπόγεια ρεύματα γι΄αυτό, ακόμα και το καλοκαίρι τα νερά είναι παγωμένα. Εκεί ο δρόμος περνάει από ένα σημείο σεληνιακό, όλο πέτρα, καθαρά Μανιάτικο. Τεράστιοι όγκοι πέτρας το βουνό Προφήτης Ηλίας και σπαρμένος ο τόπος όλος με πέτρες μικρότερες. Κάθε καλοκαίρι γίνονται κολυμβητικοί αγώνες.

Ο Δήμος Γυθείου, με έδρα το Γύθειο και πληθυσμό 8.000 κατοίκους, είναι από τους μεγαλύτερους Δήμους του νομού. Το Γύθειο δέχεται πολλούς επισκέπτες και διαθέτει αρκετά ξενοδοχεία αλλά και κάμπινγκ. Από τη θάλασσα έχει τακτική επικοινωνία με τα Κύθηρα και την Κρήτη. Από τη Σπάρτη απέχει 45 χλμ. Στο νησάκι Κρανάη ή Μαραθονήσι, όπου σύμφωνα με τον ΄Ομηρο πέρασαν την πρώτη τους νύχτα ο Πάρις και η Ωραία Ελένη, βρίσκεται ο φάρος και ο πύργος του Τζαννή Γρηγοράκη που φιλοξενεί το εξαιρετικό Λαογραφικό Μουσείο της Μάνης. Λίγο νοτιότερα ορθώνεται ο λόφος του Μαυροβουνίου και δυτικά κατηφορίζοντας απλώνεται η μεγάλη παραλία πέντε χιλιομέτρων του Μαυροβουνίου, που συνεχίζει δαντελωτά έως το Σκουτάρι.
Νοτιοδυτικά του Γυθείου, πάνω σε γηλό και απότομο λόφο, κοντά στον οικισμό της Μαραθέας, είναι χτισμένο το κάστρο του Πασσαβά (13ος αιώνας) στη θέση που βρισκόταν η αρχαία πόλη Λας. Στο διάσελο Γυθείου-Οιτύλου βρίσκεται ο οικισμός της παλιάς Καρυούπολης με έντονα βυζαντινά στοιχεία. Το σημαντικότερο ορατό μνημείο του Γυθειου είναι το θέατρο το οποίο χρονολογείται κατά τη ρωμαϊκή εποχή και σώζεται σε αρκετά καλή κατάσταση. Τα καθίσματα του είναι μαρμάρινα και σε μερικά σημεία μπορούν να διακριθούν έως το ύψος του όγδοου εδωλίου. Σώζεται η πρώτη σειρά εδωλίων, γνωστή στα αρχαία θέατρα και ως προεδρία, στην οποία διασώζονται και τα ερεισίνωτα εδώλια, με στήριγμα στην πλάτη. Η διάμετρος του κοίλου είναι περίπου 75 μέτρα. Διακρίνονται επίσης και τα θεμέλια της σκηνής, τα οποία κλείνουν το οικοδόμημα στα ανατολικά.

17 χλμ. από τον Κότρωνα, η Κοκκάλα, λιμανάκι και ψαροχώρι, κτισμένο σ΄ένα μικρό όρμο διαθέτει παραλίες από κατάλευκο βότσαλο και πρασινογάλανη θάλασσα.

Η Κοκκινόγεια είναι ενάς μικρός γραφικός οικισμός. Θαυμάστε το αρχαίο ψηφιδωτό ΄Αστρο Αριάς στο δάπεδο των ερειπίων ενός αρχαίο κτιρίου. Τις 365 στέρνες μία για κάθε μέρα του χρόνου και τον προχριστιανικό ναό των Ασωμάτων. Από την Κοκκινόγεια περπατώντας 1 χλμ. φθάνετε στο Ακρωτήρη Ταίναρο και θαυμάστε τη θέα του Αιγαίου πελάγους.

Ο Κότρωνας είναι έδρα του Δήμου Ανατολικής Μάνης με πληθυσμό 2.125 κατοίκους. Εδώ μπορεί να φτάσει κανείς από το Δήμο Οιτύλου (Αρεόπολη) ή από το Δήμο Γυθείου (Σκουτάρι). Απότομοι γκρεμοί, μικρά λιμανάκια και γραφικές παραλίες συνθέτουν το τοπίο στον Κότρωνα. Στο Δήμο ανήκει και το ακρωτήριο Ταίναρο ( Κάβο Ματαπάς), το Ακροταίναρο όπως λέγεται, που είναι το νοτιώτερο σημείο της ηπειρωτικής Ευρώπης. Ο φάρος του, σε υψόμετρο 25, κατασκευάστηκε από Γάλλους το 1882 στο Παρίσι με την τότε τεχνολογία. Από το 1984 λειτουργεί με ηλιακή ενέργεια. Στο φάρο οδηγεί ένα μονοπάτι (περίπου 20 λεπτά πεζοπορία).
Αξίζει να επισκεφτεί κανείς τα πυργόσπιτια, καθώς και τα βυζαντινά μνημεία, τις μικρές εκκλησίες, που αποτελούν έργα τέχνης. Είναι ναοί μονοκάμαροι, μεγαλιθικοί, εγχώρηγοι, δίκογχοι ή σπηλαιώδεις. Οι περισσότεροι έχουν εξαιρετικές τοιχογραφίες.

Στο επίνειο της Αρεόπολης, το Λιμένι, ορθώνεται επιβλητικό το αναστηλωμένο Παλάτι του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη (8ου και τελευταίου Μπέη της Μάνης, 1816-1821). Στο κτίριο στεγάζεται το Μουσείο Μέσα-Μάνης-Μαυρομιχαλαίων.

ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙ

Μόλις 2 χλμ. από το Γύθειο υπάρχει μια μεγάλη παραλία, από τις ωραιότερες της Μεσογείου, το μήκος της περίπου 4,5 χλμ. και με με ταβέρνες και άλλα καταστήματα για καφέ, αναψυκτικά, snacks κτλ. Το απίστευτο εύρος της υπέροχης αμμουδιάς, τα πεντακάθαρα νερά, ο ομαλός βυθός προσφέρουν στον επισκέπτη απολαυστικές στιγμές. Ιδανικός τόπος για τους λάτρεις του wind-surfing τα μεσημέρια. ΄Εχετε την δυνατότητα ενοικιάσεως ιστιοσανίδων και υπάρχει σχολή εκμάθησης. Ο Σύλλογος Αρχέλων για την προστασία της χελώνας Καρέττα-Καρέττα έχει σταθμό στη παραλία του Μαυροβουνίου. Οι παρατηρητές επιστήμονες του συλλόγου τις περιμένουν στην παραλία του Μαυροβουνίου αλλά και σε άλλες παραλίες του Λακωνικού κόλπου κάθε χρόνο.

Ο Δήμος Οιτύλου είναι ένας από τους πέντε καποδιστριακούς δήμους της Μάνης. Οδικώς έχει δύο εισόδους. Η μια από τη μεσσηνιακή Μάνη, και η άλλη από το Δήμο Γυθείου. Και οι δύο οδηγούν στην Αρεόπολη, έδρα του Δήμου.
Ο Δήμος Οιτύλου αποτελεί ένα απέραντο μουσείο. Διαθέτει εξαιρετικά καταλύματα σε όλες σχεδόν τις περιοχές και προσφέρει γνήσια μεσογειακή κουζίνα με τοπικά προϊόντα.
Το Οίτυλο τόσο γνωστό σε όλους, που το αναφέρει και ο Ιούλιος Βερν στο έργο του "Οι πειρατές του Αιγαίου", έπαιξε μεγάλο ρόλο στις διεργασίες για την οργάνωση του ξεσηκωμού του 1821. Δίπλα στο χωριό το μοναστήρι των Ντεκούλων με θαυμάσιες λαϊκές αγιογραφίες.
Η μεγάλη παραλία του Νέου Οιτύλου ξεκινά από το Καραβοστάσι και φτάνει στο Λιμένι, όπου βρίσκεται το παλάτι των Μαυρομιχαλαίων. Το κάστρο της Μαϊνης, το Τηγάνι, η Κοίτα, η Πολυπυργού με τον περίφημο ναό της Τουρλωπής. Ο Γερολιμένας στην ανατολική πλευρά του Κάβο Γκρόσσο. Ο ξακουστός οικισμός της Βάθειας με τα πυργόσπιτιά της. Ακόμη αξίζει να επισκεφτεί κανείς τους πύργους του Οιτύλου, της Χαριάς, της Νόμιας, του Πύργου του Διρού και των άλλων μικρών οικισμών του Δήμου.

Το Πόρτο Κάγιο είναι το τελευταίο λιμανάκι της Μάνης. Ψαροχώρι, πραγματικός παράδεισος για δύτες και ψαροντουφεκάδες με πολλά ναυαγισμένα πλοία στον βυθό του. Τον ορμο του Πόρτο Κάγιο επιλέγουν πολλοί ιστιοπολόοι και σκάφη ανψυχής για ειδυλιακή παραμονή τους καλοκαιρινούς μήνες.

Μόλις 1 χλμ. από το Γύθειο υπάρχει η παραλία, της Σελινίτσας και λίγο μετά η παραλία Βαλτάκι, με ένα εξαίσιο υγροβιότοπο. Ενα ναυάγιο στην ακτή μπορεί να γίνει ένα υπέροχο φόντο στις φωτογραφίες σας.

Ενα χωριό με πανέμορφες χρυσές αμμουδερές παραλίες. Δείτε την εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας και του ΑΪ Γιάννη στην πλατεία του χωριού. Το Σκουτάρι έχει μακρά ιστορική παράδοση και προσέφερε πολλά στον αγώνα κατά της Τουρκοκρατίας.